"Montessori oyuncak" aramalarının sonu genellikle ahşap bloklara çıkar — sanki felsefenin tek malzemesi ahşapmış gibi. Oysa Montessori yaklaşımının oyuncakla derdi malzemenin cinsi değil, oyuncağın çocuğa ne yaptırdığıdır. Bu yazıda ilkelere bakıyor ve dürüst bir soru soruyoruz: el örgüsü oyuncaklar bu felsefeye uyar mı?
Montessori yaklaşımında oyuncak ne işe yarar?
- Doğal malzeme. Çocuğun duyuları gerçek dokularla beslenmeli: ahşap, pamuk, yün — plastik ve ekran değil.
- Az ve öz. Raflarda üç-beş özenle seçilmiş oyuncak, sepette otuz oyuncaktan daha derin oyun üretir.
- Açık uçlu oyun. Oyuncak tek bir doğru kullanım dayatmamalı; senaryoyu çocuk yazmalı.
- Gerçek dünyaya bağlılık. Küçük yaşta fantastik karakterlerden çok, gerçek hayvanlar ve nesneler önerilir.
Amigurumi bu ilkelere uyar mı?
Madde madde gidelim: pamuk iplik doğal malzemedir ✓. El yapımı bir oyuncak tektir, "az ve öz" rafının doğal üyesidir ✓. Pili, sesi, ekranı yoktur — inek deyince "möö" diye bağırmaz, o sesi çocuk çıkarır ✓. Ve örgü inek gibi gerçek hayvan figürleri, Montessori'nin "önce gerçek dünya" ilkesiyle birebir örtüşür ✓.
Açık uçlu oyun için üç örnek
İnek bir gün çiftlik oyununun kahramanı, ertesi gün market müşterisidir. Can simitli kurbağa banyo saatinin cankurtaranı da olur, yaz tatili hikâyesinin başrolü de. Flamingo ise bir gün dans öğretmeni, bir gün misafirdir. Senaryo yazmayan oyuncak, senaryo yazan çocuk — denklem bu.
Malzeme değil, ilke
Montessori rafı kurarken etikete değil ilkeye bakın: doğal mı, sade mi, oyunu çocuğa mı bırakıyor? Bu üç soruya "evet" diyen her oyuncak — ahşap ya da örgü — o rafa yakışır. Doğal oyuncak seçimini bu yazıda, plastik oyuncaklarla karşılaştırmayı ise burada derinleştirebilirsiniz.
Elde örülmüştür · Aselovers, İstanbul
